Het formulier is vaak het laatste stukje tussen een geinteresseerde bezoeker en een echte aanvraag. Iemand heeft je site gelezen, is overtuigd en wil contact opnemen. Juist op dat moment kan een rommelig, lang of verwarrend formulier alles alsnog laten stranden. Een aanvraag doen hoort moeiteloos te voelen, niet als een formaliteit die je liever uitstelt. In deze gids loop ik langs de keuzes die bepalen of mensen je formulier afmaken: van het aantal velden tot de labels, de stappen en de foutmeldingen.
Waarom het formulier ertoe doet
Een formulier staat op het schernierpunt van je site. Alle moeite die je in tekst, beeld en opbouw hebt gestoken, komt hier samen in een handeling die de bezoeker zelf moet doen. Een wrijvingsloos formulier vertaalt belangstelling direct in een gesprek; een stroef formulier laat die belangstelling weglekken zonder dat je het merkt.
Het lastige is dat veel formulieren ontworpen worden vanuit het bedrijf in plaats van vanuit de invuller. Je wilt zo veel mogelijk weten, dus je vraagt zo veel mogelijk. Maar elk extra veld is een extra reden om te stoppen. De kunst is om alleen te vragen wat je nu echt nodig hebt en de rest te bewaren voor het gesprek dat erop volgt.
Minder velden, meer invullers
De meest effectieve verbetering aan vrijwel elk formulier is hetzelfde: schrap velden. Voor een eerste contact heb je zelden meer nodig dan een naam, een manier om iemand te bereiken en een korte omschrijving van de vraag. Adres, bedrijfsnaam en alle andere details kunnen prima later komen.
- Vraag alleen het noodzakelijke. Bij twijfel laat je een veld weg. Je kunt altijd doorvragen.
- Maak optioneel wat niet verplicht is. En laat dat ook zien, zodat niemand onnodig blokkeert.
- Combineer waar het kan. Eén veld voor de volledige naam werkt vaak prettiger dan een apart voor- en achternaamveld.
Een formulier dat kort oogt, wordt vaker afgemaakt, simpelweg omdat het minder verplichtend voelt. Dat zie je ook terug in de blog over formulieren die mensen wel invullen.
Labels en volgorde
Een veld zonder duidelijk label is een raadsel. Zet labels boven het invoervak, zodat de invuller leest wat gevraagd wordt en meteen naar het juiste vak kijkt. Op mobiel is dit bijna altijd de beste keuze, omdat labels naast velden op smalle schermen in de knel komen.
Let ook op de volgorde. Begin met de makkelijke velden, zoals een naam, en bouw rustig op. Wie eenmaal begonnen is, maakt sneller af. Gebruik het juiste toetsenbordtype op mobiel, zodat een telefoonveld cijfers oproept en een mailveld het apenstaartje binnen handbereik zet. Dat soort kleine attenties hoort bij goede responsive vormgeving.
Lange formulieren in stappen
Soms ontkom je niet aan een uitgebreider formulier, bijvoorbeeld bij een offerteaanvraag met veel keuzes. In dat geval helpt het om de vragen op te delen in een paar overzichtelijke stappen in plaats van alles op één scherm te proppen.
Toon daarbij altijd waar iemand in het traject zit, met een korte aanduiding als stap twee van drie. Dat geeft rust en een gevoel van vooruitgang. Wat je vooral wilt voorkomen, is dat iemand halverwege zijn ingevulde gegevens kwijtraakt; bewaar wat al is ingevuld, zodat een misklik niet alles wist.
Een goed formulier vraagt niet wat het bedrijf wil weten, maar precies wat nodig is om het gesprek te beginnen.
Foutmeldingen die helpen
Niets is zo frustrerend als een formulier dat na het versturen meldt dat er iets mis is, zonder te zeggen wat. Goede foutmeldingen wijzen direct het juiste veld aan en leggen in gewone taal uit wat er moet gebeuren. Zet de melding bij het veld zelf, niet als losse regel bovenaan waar de invuller naar moet zoeken.
Voorkom fouten liever dan ze te melden. Een veld dat alleen cijfers accepteert, hoort dat meteen duidelijk te maken, niet pas bij het verzenden. En als alles klopt, geef dan een duidelijke bevestiging dat de aanvraag is binnengekomen. Die geruststelling hoort net zo goed bij het ontwerp als het formulier zelf, en draagt bij aan de geloofwaardigheid van je site.
Zelf doen of uitbesteden?
Een eenvoudig contactformulier zet je met de meeste tools zelf in elkaar. Wil je dat het formulier echt aansluit op de rest van je site en bewust is ingericht om af te maken, dan loont het om er iemand met ervaring naar te laten kijken. De winst zit vaak in details die je zelf makkelijk over het hoofd ziet: de volgorde van velden, de foutafhandeling en het gedrag op mobiel.
Wil je je formulieren onderdeel maken van een site die als geheel naar de aanvraag toe werkt? Bekijk dan de webdesign op maat of leg me vrijblijvend je situatie voor via de contactpagina. Verdiep je daarnaast in de gids over conversiepaden om het formulier in de bredere route te plaatsen.
Veelgestelde vragen
Meestal omdat het te lang lijkt, omdat onduidelijk is wat er gevraagd wordt of omdat een foutmelding ze terugstuurt zonder uit te leggen wat er mis is. Elk extra veld en elke twijfel kost invullers. Houd het kort en maak in een oogopslag duidelijk wat je nodig hebt.
Zo weinig mogelijk. Voor een eerste contact zijn naam, een manier om je te bereiken en een korte vraag genoeg. Alles wat je later alsnog kunt vragen, hoeft niet in het formulier. Hoe korter het oogt, hoe meer mensen het ook echt invullen.
Boven het veld werkt op vrijwel elk scherm het beste, zeker op mobiel. De invuller leest het label en kijkt meteen naar het veld eronder. Labels naast velden raken op smalle schermen snel in de knel en zorgen voor onnodig zoeken.
Bij een lang formulier wel. Een paar overzichtelijke stappen voelen lichter dan een muur van velden, mits je laat zien hoeveel stappen er zijn. Voor een kort contactformulier is opdelen juist overbodig en houd je het beter op een scherm.
Verder in de kennisbank: Conversiepaden ontwerpen · Ontwerpen voor vertrouwen · Navigatiepatronen kiezen